Gayrimenkul değerleme raporu; bir taşınmazın belirli bir tarihteki muhtemel değerinin, bağımsız ve tarafsız bir değerleme kuruluşu tarafından, kabul görmüş yöntemlerle tespit edildiği resmî belgedir. Banka kredisi, alım–satım, dava, kamulaştırma ve SPK kapsamındaki işlemlerin tamamında bu rapor esas alınır.
Rapor hangi aşamalardan geçer?
1. Talep ve kapsam: Taşınmazın niteliği ve değerlemenin amacı belirlenir; süre ve ücret netleştirilir.
2. Saha ve arşiv incelemesi: Değerleme uzmanı taşınmazı yerinde inceler; tapu kayıtları, imar durumu ve yasal kısıtlar araştırılır.
3. Analiz ve değer takdiri: Emsal karşılaştırma, gelir ve maliyet yaklaşımları uygulanır; sonuçlar karşılaştırılarak nihai değer takdir edilir.
4. Kontrol ve teslim: Rapor, denetmen kontrolünden geçerek SPK/BDDK formatında teslim edilir.
Raporu kim hazırlayabilir?
Türkiye'de bankacılık ve sermaye piyasası işlemlerine esas değerleme raporları, yalnızca SPK lisanslı değerleme uzmanları ve SPK/BDDK tarafından yetkilendirilmiş değerleme kuruluşları tarafından hazırlanabilir.
Ne kadar sürer?
Standart bir konut değerlemesi genellikle birkaç iş günü içinde tamamlanır. Sanayi tesisi, proje veya özellikli taşınmazlarda süre; belge temini ve analiz derinliğine bağlı olarak uzayabilir.